Superonline ve Türk Telekom'da IPTV Donma: Sebep Kimde?
·7 dakika

Superonline ya da Türk Telekom hattında IPTV yalnız akşamları donuyorsa sebep iki yerden birinde: internet sağlayıcısının ağında ya da yayın sunucusunda. İkisini ayırmanın yolu tahmin değil, birkaç akşam boyunca aynı ölçümü tekrarlamak. Bu yazıda o ölçüm rutinini, DNS ve IPv6 tarafındaki kontrolleri anlatıyoruz.
Burada bir sağlayıcıyı suçlamıyoruz: aynı sunucu bir hatta sorunsuz, başka bir hatta takılarak çalışabiliyor ve bunun çoğu zaman teknik bir açıklaması var. Amaç, destek hattına "donuyor" yerine ölçülmüş bir bilgiyle yazabilmek.
Akşam yavaşlaması nereden geliyor
Evinizden yayın sunucusuna giden veri birkaç halkadan geçiyor: evdeki modem, sağlayıcının mahalle ve şehir altyapısı, sağlayıcının diğer ağlarla buluştuğu bağlantı noktaları ve sunucunun bulunduğu veri merkezi. Akşam 20:00 ile 23:00 arasında herkes aynı anda yayın izlediği için bu halkalardan herhangi birinin kapasitesi dolabiliyor. Sağlayıcının yurt dışı bağlantıları ya da sunucunun ağına giden güzergâh dolduğunda hız testi iyi çıkarken yayın takılabiliyor.
Sebebi şu: hız testi uygulamaları varsayılan olarak size en yakın sunucuyu seçiyor ve bu sunucu çoğu zaman sağlayıcının kendi ağının içinde duruyor. Ölçülen hız evinizden sağlayıcının kapısına kadar olan yol; yayın sunucusuna giden yol ölçülmüyor.
Türk Telekom altyapısında hizmet veren sağlayıcılar ile kendi fiber ağı da bulunan Superonline aynı sunucuya farklı güzergâhlardan ulaşabiliyor. Bu yüzden aynı yayının bir sağlayıcıda akıcı, ötekinde takılarak gelmesi tek başına "kısıtlama" anlamına gelmiyor; güzergâh ve kapasite farkı da aynı sonucu veriyor.
Üç akşamlık ölçüm rutini
- 01Evin içini dışarıda bırakınÖlçüm boyunca televizyonu ya da TV kutusunu kabloyla bağlayın ve evdeki diğer ağır kullanımları (büyük indirmeler, bulut yedekleme) durdurun. Wi-Fi kaynaklı bir takılma, sağlayıcı sorunu gibi görünür.
- 02Gündüz ve akşam iki ayrı test yapınSaat 15:00 civarında ve 21:00 civarında hız testi yapın. Her seferinde bir kez varsayılan sunucuyla, bir kez de uygulamadan elle seçtiğiniz bir yurt dışı sunucusuyla (örneğin Almanya ya da Hollanda) ölçün. Resmî bir kayıt isterseniz BTK'nın kendi uygulaması BTK Hız Testi de kullanılabilir.
- 03Takılmaları saatiyle not edinÜç akşam boyunca hangi kanalda, saat kaçta takıldığını yazın. Aynı anda birkaç kanalı ve bir film arşivi içeriğini deneyin.
- 04Takıldığı anda mobil veriyi deneyinYayın donduğu an telefonu erişim noktası yapın ve televizyonu ona bağlayın. Aynı kanal mobil veride akıcı geliyorsa sorun ev hattınızdan sunucuya giden yolda; mobil veride de takılıyorsa sunucu tarafına bakmak gerekiyor.
- 05Sonuçları destek hattına iletinNotlarınızı hem IPTV desteğine hem gerekirse internet sağlayıcınıza gönderin. "21:10'da yurt dışı sunucuda hız gündüzün yarısına iniyor, mobil veride sorun yok" bilgisi, sorunun yerini tek mesajda gösteriyor.
| Gözlem | Büyük olasılıkla |
|---|---|
| Akşam yurt dışı hız testi düşüyor, yakın sunucu iyi | Sağlayıcının dış bağlantılarında ya da güzergâhta yoğunluk |
| Akşam her şey yavaş, yakın sunucu da düşük | Sağlayıcının yerel altyapısında yoğunluk |
| Hızlar iyi, yalnız bazı kanallar takılıyor | Yayın sunucusu ya da o kanalın kaynağı |
| Mobil veride akıcı, ev hattında takılıyor | Ev hattı ile sunucu arasındaki yol |
| Mobil veride de takılıyor | Sunucu tarafı; destek hattına yazın |
Hattın kendisini de kontrol edin
Takılma yalnız akşamları değil gün içinde de rastgele geliyorsa sorun yoğunluk değil hattın kendisi olabilir. Modemin yönetim sayfasında (genellikle 192.168.1.1 adresinde) bağlantı durumu bölümü, VDSL hatlarda senkron hızını ve hat kalitesini gösteriyor. Senkron hızı gün içinde düşüyor ya da modem kendi kendine yeniden bağlanıyorsa, sebep hattaki parazit, bina içindeki eski kablolama ya da santral tarafındaki bir arıza olabilir. Fiber hatlarda bu değerler daha az dalgalanıyor; ama modemdeki fiber ışığında kırmızı uyarı ya da sık bağlantı kopması varsa aynı şekilde arıza kaydı açtırmak gerekiyor.
Bu bilgi, internet sağlayıcısının arıza hattıyla konuşurken de işe yarıyor. Modemin kayıtlarındaki yeniden bağlanma saatlerini ve senkron hızını not edip iletmek, "internetim yavaş" demekten çok daha hızlı sonuç veriyor.
DNS ayarı neyi değiştirir, neyi değiştirmez
DNS, sunucu adresini IP adresine çeviren hizmet. Sağlayıcının DNS'i yavaş yanıt verdiğinde kanal açılışı gecikiyor; bazı içerik dağıtım ağları da DNS yanıtına göre size uzak bir sunucu atayabiliyor. Modemde ya da cihazda 1.1.1.1, 8.8.8.8 ya da 9.9.9.9 gibi bir genel DNS'e geçmek bu iki durumu düzeltebilir. Ama DNS, veri aktığı yolun kapasitesini değiştirmiyor: takılma akşam yoğunluğundan geliyorsa DNS değişikliği onu çözmüyor.
IPv6 tarafını kontrol edin
Hattınızda IPv6 açıksa cihaz bir sunucuya IPv4 yerine IPv6 üzerinden bağlanmayı deneyebiliyor ve bu iki bağlantı farklı güzergâhlardan gidebiliyor. Bazı oynatıcılar IPv6 bağlantısı başarısız olduğunda IPv4'e geç dönüyor; bu da kanal açılışında birkaç saniyelik beklemeye yol açıyor. Test için modemde ya da cihazın ağ ayarlarında IPv6'yı bir akşamlığına kapatıp aynı ölçümü tekrarlayın. Fark yoksa ayarı eski haline getirin.
VPN ile takılmanın geçmesi, sağlayıcının yayını bilerek yavaşlattığını kanıtlamaz. VPN trafiği başka bir güzergâhtan geçiriyor; düzelme çoğu zaman olağan güzergâhtaki yoğunluğu gösteriyor. Bu bilgi de destek hattı için değerli.



