Yağmurda Çanak Sinyal Yok: Uydu Kesintisine Kalıcı Çözüm
·7 dakika

Yağmurda çanak sinyal yok diyorsa sebep iki türlü olabilir: ya yoğun yağış uydu sinyalini gerçekten zayıflatıyor (yağmur sönümlemesi) ya da sistemin zaten payı kalmamış ve yağmur yalnızca son damla oluyor. İlki kısa süreli ve sağanak geçince düzelir; ikincisi her bulutlu havada tekrarlar ve çözümü çanakta, ayarda, LNB'de ya da kabloda. Aşağıdaki sıra sorunu çoğu zaman antenin başında bitiriyor.
Yağmur sinyali neden kesiyor
Türksat ve Astra gibi uyduların televizyon yayını Ku bandında, 10,7-12,75 GHz arasında geliyor. Bu frekanslarda yağmur damlaları sinyali emiyor ve saçıyor; yoğun bir sağanak hücresi uydu ile çanak arasındaki hattan geçerken sinyal birkaç dakikalığına alıcının eşiğinin altına düşebiliyor. Islak kar ve çanağın içinde biriken kar etkiyi daha da artırıyor.
Belirleyici nokta pay: açık havada sinyal kalitesi ne kadar yüksekse yağmurda düşecek alan o kadar fazla. Açık havada kalite göstergesi zaten sınırdaysa hafif bir yağmur bile yayını keser.
Önce ölçün: sinyal gücü değil, sinyal kalitesi
Alıcının menüsünde (genelde Ayarlar > Kurulum ya da kanal üzerinde bilgi tuşuna iki kez basınca) iki çubuk görünür: sinyal gücü (level) ve sinyal kalitesi (quality, SNR ya da C/N). Bakılacak olan kalite. Güç yüksek, kalite düşükse sorun ayarda ya da parazitte; ikisi de düşükse çanak, LNB ya da kabloda.
Açık bir günde kalite değerini not edin. Yağmurda kesinti olduğunda aynı kanalda tekrar bakın: düşüşün ne kadar olduğunu bilmek, sorunun yağmurdan mı arızadan mı olduğunu ayırmanın tek yolu.
Beş kontrol, en ucuzundan başlayarak
- 01Çanağın önünü ve içini kontrol edinUyduya bakan hatta büyüyen bir ağaç dalı, yeni dikilmiş bir iskele ya da çanakta biriken kar ve yaprak sinyali yağmurdan önce yer. Islak yapraklar kuru olanlardan çok daha fazla sönümler; yaz sonunda başlayan kesintilerin sık sebebi bu.
- 02Konnektörleri açıp bakınLNB'nin altındaki F konnektörünü sökün. İçinde su, yeşil oksit ya da kararmış bakır varsa yağmurda kesilmenin sebebi büyük olasılıkla bu. Konnektörü kesip yenisini, tercihen sıkma (compression) tipini takın ve üstünü kauçuk kılıf ya da vulkanize bantla kapatın.
- 03Kabloyu izleyinPencere kenarından ezilerek geçen, güneşte kılıfı çatlamış ya da balkonda suya yatan kablo içine nem çeker ve sinyal kaybı artar. Eski ve ince kabloyu çift ekranlı, kaliteli bir koaksiyel kabloyla değiştirmek ucuz ama etkili bir iyileştirme.
- 04Ayarı ince ayarlayınRüzgâr ve sıcak-soğuk farkı çanağı zamanla milimetrik kaydırıyor. Açık bir günde, alıcının kalite göstergesine bakarak çanağı yatayda ve dikeyde çok küçük adımlarla oynatın; her adımda birkaç saniye bekleyin. LNB'nin kendi ekseninde dönüşünü (skew) de deneyin. Hedef en yüksek kalite değeri, "görüntü geldi" değil.
- 05LNB'yi değiştirinAyar yerindeyken kalite diğer uydulara ya da komşu çanaklara göre düşükse LNB yaşlanmış olabilir. LNB görece ucuz bir parça; değiştirdikten sonra ayarı yeniden kontrol edin.
Ev içindeki bağlantıları unutmayın
Sorun her zaman çatıda değil. Çanaktan gelen kablo evde bir çoklayıcıya (multiswitch), bir bölücüye (splitter) ya da duvar prizine giriyorsa her bağlantı noktası biraz sinyal yiyor. Tek tek küçük olan bu kayıplar, açık havada fark edilmeyen ama yağmurda yayını kesen payı tüketebiliyor.
- Gevşek ya da elle sıkılmış konnektörleri kontrol edin; F konnektörü parmakla değil, hafifçe anahtarla sıkılmalı.
- Alıcının arkasındaki kabloyu doğrudan çanaktan gelen kabloyla deneyin. Kalite yükseliyorsa kayıp ev içindeki dağıtımda.
- Birden fazla uydu bir DiSEqC anahtarıyla birleştiriliyorsa anahtar da arıza noktası olabilir; yağmurda yalnız bir uydu gidiyorsa önce ona bakın.
Çanak boyu yetiyor mu?
Gereken çanak boyu, bulunduğunuz yerin uydunun yayın alanının (footprint) neresinde kaldığına bağlı. Uydu operatörleri kapsama haritalarını yayımlıyor. Yayın alanının kenarında, örneğin Türksat'ı Almanya'nın kuzeyinden ya da Hollanda'dan alırken, açık havada yeterli görünen bir çanak yağmur için pay bırakmıyor olabilir. Daha büyük çanak daha fazla sinyal topluyor ve bu fark tam olarak yağmurda kendini gösteriyor.
| Belirti | Olası sebep | Çözüm |
|---|---|---|
| Yalnız sağanakta birkaç dakika kesinti | Yağmur sönümlemesi, pay az | İnce ayar, gerekirse daha büyük çanak |
| Her yağmurda saatlerce kesinti | Konnektöre su girmiş | Konnektörü yenile, yalıt |
| Bazı kanallar gidiyor, bazıları kalıyor | Zayıf transponderler ilk düşüyor | Ayar ve LNB kontrolü |
| Rüzgârdan sonra hiç sinyal yok | Çanak kaymış | Yeniden ayar, bağlantıyı sıkılaştır |
| Kışın kesinti artıyor | Kar veya buz birikimi | Çanağı temizle, çanak örtüsü düşün |
Bu kontrollerden sonra kalite değeri açık havada belirgin yükseldiyse sorun büyük olasılıkla çözülmüştür. Değişmediyse bir uydu kurulumcusunun ölçüm cihazıyla bakması, deneme yanılmayla geçen birkaç hafta sonundan daha ucuza gelir.
Alternatif: internet üzerinden yayın
Çanak takılamayan, ayarı her fırtınada bozulan ya da kiralık evde değiştirilemeyen sistemlerde internet üzerinden yayın bir yedek olabilir: hava koşulundan etkilenmiyor, ama evdeki internetin kararlılığına bağlı. Uydu ile IPTV'nin artısını eksisini ayrı bir karşılaştırma yazısında anlattık; ücretsiz deneme hattıyla kendi bağlantınızda denemek, kararı tahminden kurtarır.



